Projekat istraživanja kamenica privodi se kraju

Registar i katalog vodenih objekata (kamenica, lokvi, ublova i dubenica) područja Banjani i oputna Rudina, opština Nikšić

Podrucje Banjana i Oputne Rudine karakteriše kontinuiran život ljudi od prije oko  200 000 godina (od paleolita) do danas. U geomorfološkom smislu ovaj prostor predstavlja  tipičnan   kraški teren (ljuti karst ili holokarst). Hidrografske prilike ovog kraja su odraz tipične kraške hidrografije i njenih fenomena. Sa najviše atmosferskih padavina u Evropi, samo jednim stalnim riječnim tokom na površini terena i vrlo velikim okolnim  bezvodnim prostorom

Postavlja se pitanje: kako je na bezvodnom i negostoljubivom terenu bio moguć kontinuirano i intezivano ljudsko prisustvo?

Odgovor na ovo pitanje možemo dijelom objasniti  prisustvo specifičnih,  malih vodenih basena koji su poznati pod nazivima kamenice,  lokve, dubenice, ublovi  i sl.  To su povremeni ili stalni vodni baseni  od kružnog do nepravilnog  oblika i uglavnom male dubine. Voda u njima je stajaća. Oni mogu sadržati od nekoliko desetina litara do preko 1000 m3 vode.   Voda u njima može biti izvorska, što je rijetko, a najčešće je od kišnice  Najčešće su dijametra od oko 10 m, ima i manjih ali i onih koje su dijametra oko 30 m i više. U lokvama i kamenicama je konstatovano prisustvo vodenih makrofita, slatkovodnih algi i više vrsta vodozemaca, a u neke od njih je ubačena ciprinidska riba. Njihova okolina predstavlja posebne mikro lokalitete sa izraženim visokim biodivezitetom biljaka,  mekušaca,  gmizavaca, ptica i  sitnih sisara.

Na većini ovih malih vodenih basena u ovom podučju evidentne  su građevinske intervencije sa ciljem lakše dostupnosti do vode, povećanja njihovog kapaciteta, fizičkim obezbjeđenjem od domaćih i divljih životinja i dr. Neke od ovih intervencija  odaju utisak velike starosti pa je jedan od zadataka doći do odgovora „od kada ljudi intezivno koriste ove basene i od kada prave građevinske intervencije na njima“.

Mali vodeni baseni imaju značajnu ulogu i omogućavaju kontinuiran život i visok intezitet ljudskih aktivnosti na ovom bezvodnom području tokom dugog vremenskog perioda, a naročito tokom holocena (tokom zadnjih 10.000 god.)

Dakle zadatak  je istražiti prirodne i kulturne vrijednosti malih vodenih basena (kamenica, lokvi, ublova i dubenica)  i definisati njihovu ulogu i značaj za život ljudi na ovim prostorima od praistorije do danas.

Realizacija:

Kao što je navedeno projekat je realizovan kroz više faza tokom 2018. godine. Pripreme za terenska istraživanja i terenska istraživanja je realizovala stručna ekipa Prirodnjačkog muzeja uz pomoć angažovanog lokalnog vodiča. Tokom 18-to dnevnih terenskih istraživanja višečlana ekipa je obišli područje od oko 160 km², na kom su obiđeni brojni vodeni objekti. Na njih 44 su izvršena istraživanja, mjerenja, pozicionianja,  uzimanja uzoraka, fotografisanja i skiciranja, dok je 14 vodenih objekata registrovano (neki od njih su fotografisani) i pozicionirano bez detaljnih istraživanja. Od ovog broja sedam  vodenih objekata nije na tertoriji Banjana i Oputne Rudine. Šest  se nalaze na teritoriji Grahova, dok se jedan nalazi na teritoriji Trepačke Rudine.  Dakle terenskim radom je ukupno obuhvaćeno  58 malih vodenih objekata.

Logističku podršku oko administrativnih poslova vezanih za realizaciju projekta su pružili zaposleni u opštem sektoru Prirodnjačkog muzeja Crne Gore.

Pojedini vodeni baseni su istraživani tokom više obilazaka, u skladu sa potrebnom vrstom i metodologijom pojedinih istraživanja.

Na proučavanim objektima i u njihovoj neposrednoj okolini su:

  1. određene geografska i topografska pozicija vodenih objekata i njihov položaj u prostoru,
  2. utvrđena njihova veličina (širina, dužina, dubina,površina, kubikaža), utvrđen njihov karakter (povremene/stalne) i porijeklo vode u njima,
  3. determinisana geološka podloga,
  4. definisana vrsta i tip vodenog objekta,
  5. evidentirano postojanje i tip građevinskih intervencija na njima,
  6. definisani elementi biodiverziteta u objektima i njihovoj neposrednoj okolini,
  7. prikupljeni uzorci za determinaciju i analize,
  8. izvršena fotografisanja i skiciranja vodenih objekata, njihove okoline i elemenata biodiverziteta u njima i njihovoj okolini. Napravljeno je više hiljada fotografija i više desetina skica.

Finansiranje projekta:

Projekat je finansiran od straneMinistarstva kulture u okviru Programa zaštite i očuvanja kulturnih dobara za 2018. god.

Vrijeme realizacije projekta:

Priprema za terenski rad: februar-april 2018. god.

Rad na terenu: april-oktobar 2018. god.

Obrada sakupljenog materijala i obrada podataka :  do kraja 2018. god.

U toku je priprema materijala za štampanu i elektronsku  (pdf)  verziju „Registra i kataloga…..“

Link:

You are donating to : Greennature Foundation

How much would you like to donate?
$10 $20 $30
Would you like to make regular donations? I would like to make donation(s)
How many times would you like this to recur? (including this payment) *
Name *
Last Name *
Email *
Phone
Address
Additional Note
paypalstripe
Loading...